HIV hangi yollarla bulaşır?
Virüs, ya cinsel temas, ya kan ve kan ürünleri ile ya da anneden bebeğe bulaşır.

Cinsel ilişkinin riski nedir?
Bulaşmaların yüzde 80-85′i korumasız cinsel ilişki yoluyla olur. Bulaşma riski, yüzde 0.01- yüzde 1′dir.

Bulaşmada kadın ve erkek farkılılığı var mı?
Kadından erkeğe geçmesi daha seyrektir. Ancak erkekten kadına bulaşma oranı, 20 kat daha fazla. Ayrıca sünnetsiz erkekler ve âdet dönemindeki kadınların virüse yakalanma oranı daha yüksek.

Ya homoseksüel ilişki?
Bulaşma olasılığı heteroseksüel ilişkiye göre daha fazla. İhtimal yüzde 3′e çıkıyor.

Kan ve kan ürünleri yoluyla nasıl bulaşır?
Bulaşmaların yalnızca yüzde 10-15′i bu yolla gerçekleşiyor. Bugün için kan ve kan ürünleriyle bulaşma riski azaldı. Çünkü nakledilecek kanlar test ediliyor ve taranıyor. Artık bu risk 2 milyonda bir.

Uyuşturucu bağımlıları için risk nedir?
Tek bir enjeksiyonla ‘binde 5 ile yüzde 1′ arasında. Ayrıca bir kişiden kan alınırken HIV virüsü bulaşmış enjektör iğnesinin batması sonucu oluşacak bulaşma riski de, binde 3′tür. Risk Hepatit B’li bir kan için yüzde 30, Hepatit C’de ise yüzde 3.

Anneden bebeğe nasıl geçer?
Bulaşma, bebek anne karnındayken nadir görülür. Daha çok doğum veya emzirme sonrasında olur. Bunun oranı da tüm bulaşmaların yüzde 3 ila 5′idir. HIV virüsü taşıyan anneden bebeğe geçme oranı ise yüzde 15-40 arasında.

Ne gibi önlemler alınabilir?
Doğum öncesi önlemler ve tedavi sayesinde risk yüzde 7′ye düşebiliyor. Anne emzirmemeli.

Ağızdan öpüşme veya gözyaşıyla bulaşır mı?
Bulaşmaz diyemem ama oranı on binde 9′dur.

Aynı ortamda bulunmakla bulaşır mı?
Hayır. Günlük sosyal temas, yanak yanağa öpüşme, sarılma, kucaklaşma, tokalaşma, aynı büro ve evi paylaşma, sinek sokmasıyla bulaşmaz. Yine aynı masada yemek yemek, aynı tabak ve kaşığı kullanmak, aynı telefonla konuşmak virüsü bulaştırmaz. Bu örnekleri aynı havuzu, havluyu ve tuvaleti kullanmak şeklinde de çoğaltabiliriz.

HIV’in dezenfeksiyonu mümkün mü?
Sperm ve vajina salgısındaki HIV, dış ortamda birkaç saatte, kuru ortamda ise yarım saatte ölür. HIV, kurumuş kanda da kısa zamanda ölür. HIV’li eşyayı birkaç dakika kaynatarak ya da 60 derecede 30 dakika ısıtarak virüs öldürülür.
Sulandırılmış çamaşır suyu temas ettiği HIV’i 10 dakika içinde öldürür.

Deriden nasıl arındırılır?
Su ve sabunla en az 15 saniye iyice yıkamayla deriden uzaklaştırılabilir. Yaralanma durumunda yara yeri, önce sabun ve su ile iyice yıkanmalı, ardından tentürdiyot veya betadin gibi bir antiseptik ile temizlenmeli.
Yiğit’in sınıfında doktor ve hemşire olmasını nasıl buluyorsunuz?
Buna gerek yok. Önlemleri teatral hale getiriyor.

Çocuklar hangi konularda uyarılmalı?
Öncelikle çocuklar arasındaki ‘kan kardeşliği’ töresi ortadan kaldırılmalı.
Kanın başka birine bulaştırılmayacağı öğretilmeli.

HIV’in erken ya da geç teşhisinin etkisi ne?
Geç kalınmışsa, virüsü baskılamak ve vücudu hastalıklardan korumak zorlaşır. Hastalar uzun yıllar virüs miktarları yükselmeden ve bağışıklık durumları bozulmadan yaşayabiliyor.

Kemik İliği

Bilim adamları yaptıkları iki yıllık bir çalışmada HIV virusune yakalanmış 40 yaşlarında bir adama genetik mutasyonla HIV virusune karşı doğal bağışıklılığı olan birisinden kemik iliği nakli yapılarak hastalığın izi tamamen silindi. Uzun bir süre HIV hastalığına dair bulgu ile karşılaşmadılar. Bazı batı ülkelerin yüzde bir ile üçü arasında ki nüfusu HIV’e karşı doğal doğal bağışıklık sağladığı keşfedildi.

Bu tedavinin herkeste aynı olumlu etkiyi gösterip göstermeyeceğinin henüz araştırılması gerekiyor. Ayrıca, riskli bir ameliyat olan kemik iliği naklinin rutin bir tedaviye dönüşmesi imkânsız gibi. Fakat genetik yöntemlerle ileride daha ucuz ve pratik tedavi yollarının bulunabileceği konusunda umutlar artmış görünüyor.

Worobey, yeni elde ettikleri sonuçların, bir dönüm noktasından ziyade virüsün bildiğimizden daha uzun bir süre etrafta olduğu anlamına geldiğini kaydetti.

Araştırmada, 1960 yılında Demokratik Kongo’nun başkenti Kinşasa’lı bir kadından alınan HIV örneğinin keşfinin anahtar rol üstlendiği belirtiliyor.

Bunun, Kinşasalı bir başka kişiden 1959’da alınan diğer örneğin dışında, 1976 yılından öncesine ait ikinci örnek olduğuna dikkat çekiliyor.

Daha önce bilimadamları, bu hastalığın çıkışının 1930’lar olduğunu belirtiyorlardı. AIDS, ABD’de dikkat çektiği 1981 yılına kadar da genel olarak bilinmiyordu.